Patricia Werbrouck en Sophie Liekens

De Sociale Kaart biedt info van zorgaanbieders voor professionelen en iedereen met een zorgvraag

De Vlaamse Sociale Kaart, de databank die gegevens van zorgaanbieders in Vlaanderen en Brussel bundelt, werkt aan een vernieuwde website voor meer gebruiksgemak. Patricia Werbrouck, coördinator van de sociale kaart, en Sophie Liekens, stafmedewerker bij het Vlaams Instituut Voor de Eerste Lijn (VIVEL) geven meer uitleg bij het afgelegde traject.

“Met de Sociale Kaart vind je contactgegevens van zorgaanbieders en info over onder meer hun locatie, werking, en indien beschikbaar, info over doelgroep, kostprijs en openingsuren. Deze databank biedt info van zorgaanbieders voor professionelen en iedereen met een zorgvraag”, vertelt Patricia Werbrouck, coördinator van de Sociale Kaart. “De Sociale Kaart was oorspronkelijk een product van de provincies, maar maakt sinds 2018 deel uit van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG). Destijds ontwikkelden we een toekomstvisie met duidelijke krijtlijnen waar we precies naartoe willen met de Sociale Kaart. In de vernieuwde Sociale Kaart nemen we niet alleen zorgvoorzieningen, maar ook gezondheidszorgverstrekkers op. Daarnaast wil de Sociale Kaart gebruik maken van authentieke bronnen volgens het only once-principe, waarbij overheden slechts één keer bepaalde gegevens opvragen. Dit biedt meteen twee voordelen: mensen moeten dezelfde informatie niet meerdere malen invoeren en aangezien je van authentieke overheidsbronnen gebruikt maakt, is de informatie correct. Daardoor is er bv. absolute zekerheid omtrent erkenningen. Als een woonzorgcentrum bijvoorbeeld zijn erkenning verliest, zal die voorziening automatisch offline worden gehaald, want in die sector is een erkenning verplicht”, vertelt Patricia.

In het traject naar de vernieuwde Sociale Kaart werkt het departement WVG nauw samen met het Vlaams Instituut Voor de Eerste Lijn (VIVEL). “Voor ons was het meteen duidelijk dat we iemand van VIVEL in de stuurgroep wilden”, vertelt Patricia. “In een eerste fase hebben we ieders rol proberen scherp te stellen. Bij VIVEL kwam hier echt die brugfunctie tussen ons en de zorgprofessionals van de eerstelijn naar voren.” Sophie Liekens, stafmedewerker bij VIVEL beaamt dit. “VIVEL vormt het centrale aanspreekpunt en het platform voor de dialoog van de eerstelijnsactoren met de overheid en met elkaar. Op het werkveld voelen we echt de vraag naar de vernieuwde Sociale Kaart. Met de prioritaire vaccinatie van zorgprofessionals werd bijvoorbeeld pijnlijk duidelijk hoe broodnodig een nieuwe databank is. Op federaal niveau werden er lijsten aangeleverd die soms verouderd waren. Was de nieuwe Sociale Kaart toen al beschikbaar, dan had dit heel wat mensen werk uitgespaard”.

“Met de prioritaire vaccinatie van zorgprofessionals werd bijvoorbeeld pijnlijk duidelijk hoe broodnodig een nieuwe databank is”

“Op federaal niveau werkt men nu, in kader van de Wet op de Kwaliteitsvolle Praktijkuitvoering, aan het Praktijkregister, dat praktijk–,contactgegevens en samenwerkingsverbanden van zorgverleners zal opnemen”, vertelt Patricia. “Qua scope gaat dit breder dan de Sociale Kaart, maar er bestaat wel een overlap. Het is niet de bedoeling dat zorgverleners twee maal hun gegevens moeten invoeren. Eenmaal het Praktijkregister er is, zal de vernieuwde Sociale Kaart nog meer informatie uit de authentieke bronnen overnemen”, benadrukt Patricia. “Vanuit het werkveld vingen we signalen op dat er bezorgdheid was rond de administratieve last die dit zou meebrengen.”, vertelt Sophie. “Doordat we nauw betrokken zijn in het traject konden we hen snel geruststellen. Er wordt samengewerkt tussen het Praktijkregister en de Sociale Kaart.”

Een ander belangrijk element in de vernieuwde Sociale Kaart is het principe van de gedeelde verantwoordelijkheid. “Volgens het only once-principe maken we als overheid gebruik van de gegevens waarover we beschikken. Daarnaast verwachten we dat de zorgaanbieders zelf in de Sociale Kaart de gegevens  aanvullen waar we als overheid niet over beschikken, zoals contactgegevens, website, openingsuren, taalaanbod,… Er is dus een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de overheid en de zorgaanbieders”, vertelt Patricia. “Net om de zorgverstrekkers te bereiken, is de samenwerking met VIVEL enorm belangrijk. Zij beschikken over die terreinexpertise en hebben erg nauwe contacten met de zorgraden en beroepsverenigingen.” VIVEL wil ook echt die brugfiguurfunctie tussen de Vlaamse overheid en het werkveld vervullen, benadrukt Sophie. “Onze opdracht is om de eerstelijnszones te ondersteunen en dat maakt dat wij dichter bij hen staan en op regelmatige tijdstippen ook communiceren over de vorderingen van de vernieuwde Sociale Kaart. Wij communiceren naar de zorgraden en zij bereiken op hun beurt de zorgprofessionals. Zo wordt de communicatie dus stapsgewijs uitgedragen. Ook waken we er mee over dat team Sociale Kaart contacten heeft met de verschillende beroepsorganisaties waar nodig. ”

Om de toekomstvisie rond de Sociale Kaart te kunnen realiseren, is er een nieuwe applicatie nodig. Zo krijgt de website een nieuwe lay-out en een verbeterde zoekmotor. Daarnaast kunnen er ook gegevens van de Sociale Kaart worden gedownload of gepubliceerd op externe sites. De grootste veranderingen vinden echter achter de schermen plaats. Om het only once-principe te realiseren wordt de sociale kaart gekoppeld aan de authentieke gegevensbron CoBRHA, waarin de basisidentificatiegegevens van alle erkende zorgaanbieders opgenomen zijn. De complexiteit van deze koppeling maakt dat het traject heel wat voeten in de aarde heeft. “Op IT-vlak hebben we er al een lastig parcours opzitten”, geeft Patricia toe. “Zowel wij als de ontwikkelaar zijn hard aan het werk. Het is dan frustrerend om steeds de boodschap te moeten brengen dat het nog niet af is, terwijl je weet dat er zoveel mensen op wachten.” Ook hier vormt de aanwezigheid van VIVEL in de stuurgroep een meerwaarde. “We zijn nauw betrokken bij de ontwikkeling, dus we hebben ook begrip voor de situatie en sturen we regelmatig aan op transparante communicatie naar de sector”, beaamt Sophie.

“De sociale kaart biedt info van zorgaanbieders voor professionelen en iedereen met een zorgvraag”

Ook in de toekomst worden nog uitbreidingen aan de sociale kaart gepland; er wordt blijvend ingezet op verbetering. “In een later traject zal ook andere overheidsinformatie via de Sociale Kaart gepubliceerd of toegankelijk worden, zoals  bijvoorbeeld de contactgegevens waar je als burger een klacht kan indienen bij een erkende voorziening. Maar om ervoor te zorgen dat dat op een goede manier en in overeenstemming met de wetgeving gebeurt, is nog onderzoek nodig”, besluit Patricia.