Leen Goossens en Veerle Van der Linden

Naast 11 problematische woonzorgcentra leveren er 800 wél goede zorg

In 2019 werden 15 woonzorgcentra waar veel fout liep onder verhoogd toezicht gesteld. Ze werden nauw geïnspecteerd en opgevolgd opdat hun bewoners snel betere zorg zouden krijgen. Begin 2020 staan er nog 11 voorzieningen onder verscherpt toezicht. Teamverantwoordelijken Leen Goossens van Zorginspectie en Veerle Van der Linden van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid, leggen uit.

In maart 2019 besliste voormalig minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen om 15 woonzorgcentra onder verhoogd toezicht te plaatsen. Het ging om woonzorgcentra waarover klachten bij de Vlaamse Woonzorglijn aanhielden of waar geen verbetering kwam nadat Zorginspectie meermaals tekortkomingen vaststelde. Het aantal voorzieningen onder verhoogd toezicht evolueerde afgelopen jaar: in januari 2020 ging het nog om 11 voorzieningen. Zes woonzorgcentra, vier groepen van assistentiewoningen en één centrum voor herstelverblijf.

Niet zomaar verhoogd toezicht

“Voorzieningen komen niet zomaar onder verhoogd toezicht. Als ze niet voldoen aan de wettelijke normen, moeten ze het Agentschap Zorg en Gezondheid een verbeterplan voorleggen; Zorginspectie gaat vervolgens na of de verbeteracties effectief worden doorgevoerd”, legt Leen Goossens uit.  “Zorginspectie zal dan vaker onaangekondigd inspecteren. En als dat nodig is ook op ongewone tijdstippen, zoals ’s nachts of in het weekend. Zo kan er bijvoorbeeld nagegaan worden of er ook op zo’n momenten voldoende personeel aanwezig is.”

“Vaak gaat het bij deze voorzieningen om een combinatie van klachten rond personeelstekorten en slechte zorg”, vervolgt Leen. “Als we ons zorgen maken over bewoners en als we merken dat de problemen hardnekkig zijn en er weinig verbetering is, komt er verhoogd toezicht. Bij gevaar rond de veiligheid of gezondheid van bewoners kunnen we ook ‘concrete beschermende maatregelen’ opleggen waardoor het risico onmiddellijk ingeperkt wordt. Een voorziening met bijvoorbeeld te weinig personeel kunnen we dan verplichten om te allen tijde voldoende personeel in te zetten.” 

Gevolgen

“Als de toestand in een voorziening onder verhoogd toezicht niet verbetert, kan het Agentschap Zorg en Gezondheid de erkenning zes maanden schorsen, waardoor er gedurende die periode geen nieuwe bewoners opgenomen kunnen worden”, zegt Veerle Van der Linden. “Een schorsing kan eerder ingetrokken worden als de situatie snel merkbaar verbetert. Is er na zes maanden evenwel geen verbetering, kan het agentschap overgaan tot sluiting, al zal er alles aan gedaan worden om dat te vermijden.”

“Aanmaningen en verhoogd toezicht leiden gelukkig vaak wel tot verbetering. Het is een wake-upcall, waardoor de raad van bestuur van voorzieningen soms wakker schiet”, gaat Veerle verder. “Dat onze inspanningen resultaat opleveren en de kwaliteit van de zorg erop vooruit gaat, geeft voldoening. Voorzieningen waar opeenvolgende inspecties aantonen dat er structurele, substantiële verbetering merkbaar is, verdwijnen van de zogenaamde ‘zwarte lijst’.”

“Aanmaningen en verscherpt toezicht leiden gelukkig vaak tot verbetering”

Kleine minderheid

Of vooral commerciële voorzieningen onder verhoogd toezicht worden gesteld, willen Veerle en Leen niet gezegd hebben. “Openbare, non-profit en for-profit voorzieningen worden op exact dezelfde manier geïnspecteerd. Begin dit jaar stonden er 11 voorzieningen onder verscherpt toezicht; daar staan meer dan 800 voorzieningen tegenover – commerciële en niet-commerciële – die wél goede zorg verlenen”, meent Leen Goossens. “We willen benadrukken dat verhoogd toezicht ook maar nodig is voor een zeer kleine minderheid van de voorzieningen. Gelukkig maar.”