Katrien Mortelmans en Tom Wylin

We doen wat we kunnen om het Agentschap Zorg en Gezondheid bij te staan

Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid staat onder meer in voor de bescherming tegen besmettelijke ziektes en voor vaccinaties, en speelt een belangrijke rol in de strijd tegen corona. Het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) ondersteunt het agentschap om de crisis beter het hoofd te kunnen bieden. Katrien Mortelmans (afdeling Beleidsinformatie, Communicatie en Kennis) en Tom Wylin (Zorginspectie) leggen uit wat hun team voor het agentschap doet.  

“In maart 2020, tijdens de eerste coronagolf, had Zorg en Gezondheid steun nodig bij de telefoonpermanentie. Het agentschap kreeg toen een duizendtal oproepen per dag en er werden extra mensen gevraagd om telefoons te dispatchen tussen Zorg en Gezondheid en de coronalijn, en om vragen van professionals uit de gezondheidszorg te beantwoorden. Meer dan 30 collega’s van Zorginspectie hielpen bij de telefonie, die later werd uitbesteed aan het consortium van callcenters dat ook instaat voor contact tracing”, zegt Tom Wylin (Zorginspectie). “En ook vanuit het secretariaat werd er veel ondersteuning geboden, nog steeds trouwens. Het secretariaat zorgt ervoor dat alle informatie uit de telefonie in de fiches van de voorzieningen terechtkomt. Die informatie wordt gebruikt door het Outbreak Support Team.”

Corona Outbreak Support Team

“Daarnaast groeide de behoefte om getroffen voorzieningen – woonzorgcentra, maar ook assistentiewoningen, centra voor kort- of herstelverblijf, revalidatieziekenhuizen, geestelijke gezondheidszorgvoorzieningen, … –  ter plaatse advies en bijstand te verlenen”, vult Wylin aan. “Voorzieningen met uitbraken hadden immers veel vragen; over de organisatie van cohortzorg bijvoorbeeld, waarbij besmette en niet-besmette bewoners strikt van elkaar worden gescheiden. Vanaf dat moment draaiden collega’s van Zorginspectie ook mee in het Outbreak Support Team van Zorg en Gezondheid.”

“Dat team legt actief contact met voorzieningen met minstens twee besmette bewoners. Elke dag worden de cijfers van de Zorgatlas (die de besmettingen in zorgvoorzieningen monitort, red.) geraadpleegd om getroffen voorzieningen op te sporen. Voorzieningen nemen soms ook zelf contact op en het team pikt ook signalen op van media, lokale overheden, of COVID-teams van eerstelijnszones. Het Outbreak Support Team beoordeelt de situatie en levert in eerste instantie telefonisch advies op maat. Het helpt bij het zoeken naar oplossingen als de personeelsbezetting in het gedrang komt, het geeft advies rond de opstart van een cohorte of het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen.”

“Plaatsbezoek resulteert altijd in concrete adviezen waarmee een getroffen voorziening tot actie kan overgaan”

“Als het nodig is, gebeurt er een plaatsbezoek om de situatie beter in te schatten en gericht advies te kunnen geven”, legt Tom Wylin uit. “Dan wordt er aandacht besteed aan het management tijdens de uitbraakperiode, aan de medische opvolging ter plaatse, correct gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en handhygiëne, de manier van cohorteren of isoleren, … Een plaatsbezoek resulteert altijd in concrete adviezen die ter plaatse worden besproken en van ieder plaatsbezoek wordt een verslag gemaakt voor de voorziening, zodat die zo snel mogelijk tot actie kan overgaan.”

“En ook daarna worden voorzieningen nog nauwgezet opgevolgd door het team – of als het intensiever moet binnen een systeem van casemanagement”, zegt Wylin. “De evolutie van de besmettingscijfers wordt verder opgevolgd tot er geen besmettingen meer zijn, er wordt telefonisch contact onderhouden, eventueel kan er een vorming aangeboden worden rond infectiepreventie of kan een ondersteuningsmanager worden aangesteld. In uitzonderlijke situaties – als er een gebrek is aan medewerking vanuit een voorziening – kunnen er extra beschermende maatregelen worden opgelegd, maar dat is echt uitzonderlijk. Voorzieningen stemmen vrijwillig in met het plaatsbezoek en zijn vaak dankbaar voor het advies en de support die wordt geleverd.”

Data en technische support

Ook het team van Katrien Mortelmans, dat instaat voor beleidsmonitoring van het Departement WVG, ondersteunt het agentschap. “We maakten onder meer dashboards voor de coördinatoren van de schakelzorgcentra,  zodat zij in elke regio konden zien welke medische, technische of andere noden daar waren. We brachten met een dashboard ook de voorraden van zuurstofflessen in Vlaanderen in kaart.”

“In het begin van de crisis bleek een actuele lijst met contactgegevens van alle Vlaamse zorgvoorzieningen – die nodig was om voorzieningen snel en efficiënt te kunnen bevragen en ze te kunnen ondersteunen en opvolgen – niet zomaar voorhanden. Die gegevens verzamelden en actualiseerden wij ook. Dat lijkt misschien eenvoudig, maar daar kwam veel meer bij kijken dan je zou denken. Veel mensen vinden data vanzelfsprekend. Maar in een crisis zoals deze blijkt net hoe belangrijk goede gegevens zijn”, meent Katrien Mortelmans.

“Daarnaast leveren we het agentschap technische support achter de schermen. We zorgen er bijvoorbeeld voor dat de servers optimaal runnen en dat de functionaliteiten van bestaande dashboards worden herwerkt en getest”, vult Katrien Mortelmans nog aan.

De nauwe samenwerking tussen het Agentschap Zorg en Gezondheid en het Departement WVG wordt in de toekomst geconsolideerd in een nieuwe gedeelde afdeling ‘Beleidsinformatie & Data’ die zal instaan voor het overkoepelend databeleid en -monitoring van beide entiteiten.